Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
Zeus

Kuraklığın Etkileri Nedir

Sponsorlu Bağlantılarx
Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Bir bölgede nem miktarının geçici dengesizliğinden kaynaklanan su kıtlığı olarak tanımlanabilen kuraklık, doğal bir iklim olayıdır ve herhangi bir zamanda ve yerde meydana gelebilir. Kuraklık genellikle yavaş gelişir ve sıklıkla uzun bir dönemi kapsar. Kurak iklimlerin hüküm sürdüğü yerlerdeki hayvanlar ve bitkiler, nem eksikliğinden ve yüksek değişkenlikteki yağıştan dolayı olumsuz etkilenirler.

 

Kuraklık tabiatın gizli tehlikesi olup genellikle herhangi bir mevsim veya bir zaman diliminde yağış miktarındaki azalmadan ya da dengesizliğinden dolayı meydana gelir. Kuraklık hesaplamalarında bir bölgedeki yağış ve evapotranspirasyon (buharlaşma ve terleme) arasındaki dengenin uzun süreli ortalaması göz önünde bulundurulur. Kuraklıkta; zaman (yağış mevsiminin başlamasında gecikmeler, ürün büyüme mevsimi-yağış zamanı ilişkisi) ve yağışların tesirleri (yağış yoğunluğu, sıklığı) ile ilişkilidir. Yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve düşük nem miktarı gibi diğer değişkenler etkili olmaktadır.

 

Kuraklık, yalnızca fiziksel bir doğa olayı olarak görülmemeli. Kuraklığın, insan ve faaliyetlerinin su kaynaklarına olan bağımlılığı nedeniyle, toplum üzerinde çeşitli olumsuz etkileri vardır.

 

Uzun süreli kuru hava, nem azlığı yaratarak orman ve su kaynaklarında azalmaya neden olduğundan, ciddi çevresel, ekonomik ve sosyal sorunlar ortaya çıkar.


Kuraklık Çeşitleri


Kuraklığın literatürde kullanılan üç çeşidi vardır.


1- METEOROLOJİK KURAKLIK


Meterolojik kuraklık uzun bir zaman içinde yağışın belirgin şekilde normal değerlerin altına düşmesi olarak tanımlanır. Nem azlığının derecesi ve uzunluğu meteorolojik kuraklığı belirler ve bölgeden bölgeye gelişiminde farklılıklar gözlenir. Örneğin yağışın ve yağışlı gün sayısının belirli bir değerden az olması temeline dayanarak kurak periyotlar teşhis edilir. Bu hesap şekli nemli subtropikal iklimler gibi yıl boyunca yağış alan yerler için uygundur. Diğer iklim bölgeleri mevsimsel yağış paternleri ile karekterize edilir. Diğer bir tanım şekli yağışın aylık, mevsimlik veya yıllık toplamlarının ortalamasından olan farkları ile ilişkilidir.


2- TARIMSAL KURAKLIK


Tarımsal kuraklık meteorolojik kuraklığın çeşitli özellikleri ile çok yakın ilişkilidir. Toprakta bitkinin ihtiyacını karşılayacak miktarda su bulunmaması olarak tanımlanan tarımsal kuraklık nem kaybı ve su kaynaklarında kıtlık oluştuğu zaman meydana gelir. Ürün miktarında azalmaya, büyümelerinde değişime ve hayvanlar için tehlikeye sebep olur.


3- HİDROLOJİK KURAKLIK


Hidrolojik kuraklık yeraltı su kaynakları, yüzey suları veya yağış periyotlarının etkisi ile ilişkilidir. Meteorolojik kuraklığın uzaması durumunda hidrolojik kuraklıktan söz edilir. Uzun süreli yağış azlığının kaynak seviyeleri, yüzey akışı ve toprak nemi gibi hidrolojik sistemin bileşenlerinde kendisini göstermesidir. Yeraltı suları, nehirler ve göllerin seviyesinde keskin bir düşüşe sebep olur. İnsan, bitki ve hayvan yaşamı için büyük bir tehlike yaratır.Bir dönemde yaşanan yağış miktarında azalma toprak neminde hızlı azalmaya neden olacağı için tarımla uğraşanlarca hemen hissedileceği halde hidroelektrik santrallerinde bir süre etkili olmayacaktır. Hidrolojik kuraklıkta en önemli etken iklim olmasına rağmen arazi kullanımı (örneğin ağaç kesimi), arazinin verimsizleşmesi bölgenin hidrolojik özelliklerini etkiler. Bölgeler hidrolojik sistemleri ile birbirine bağlı oldukları için meteorolojik kuraklığın etkisi ile yağış kıtlığı yaşanan alanların sınırları daha genişleyebilir. İnsan aktiviteleri; arazi kullanımında değişim meydana getirdiği için meteorolojik kuraklığın frekansında değişim olmadığı halde su kıtlığının frekansında değişim meydana getirmesinden dolayı en önemli etken olarak gözlenmiştir.


Kuraklığın Etkileri


1- EKONOMİK ETKİLERİ


Üründe Kayıp

Ekin alanlarının verimliliğinin azalması

Böcek istilası

Bitki hastalıkları

Ürün kalitesinde düşüklük

Süt ve Çiftlik Hayvanları Kaybı

Otlakların verimliliğinin azalması

Halka açık otlakların kapatılması veya sınırlandırılması

Hayvanlar için suyun temin edilememesi veya pahalılığı

Hayvanlar için besin temin edilememesi veya pahalılığı

Kereste Üretiminde Kayıplar

Orman yangınları

Ağaç hastalıkları

Böcek istilası

Orman alanlarının verimliliğinin azalması

Balık Üretiminde Kayıplar

Balık yetiştirme alanlarına zararı

Suyun azalmasından dolayı yavru balıkların kaybı

Ulusal Büyümede Kayıp, Ekonomik Gelişmede Gecikme

Yiyecek üretiminde düşüş - Yiyecek stoklarında azalma

Finansal kaynak bulmada zorluk (Kredi riski)

Nehir ve kanalların denizciliğe olan katkılarında kayıp

Yeni ve ilave su kaynaklarının geliştirilmesindeki pahalılık

Suyun taşınmasındaki pahalılık

Çiftçi gelirlerinde kayıplar

Eğlence iş alanlarında kayıplar

Enerjide kaynak azalması

Tarımsal üretimin direkt bağlı olduğu endüstrilerde kayıplar

Üretimdeki düşüşe bağlı işsizlik

Hükümetlerin vergi gelirinde kayıplar


2- ÇEVRE ETKİLERİ


Toprakta su ve rüzgar erozyonu

Balık alanlarına zarar

Bitki alanlarına zarar

Suyun kalitesine etki

Hayvan kalitesine etki

Hayvan doğal yaşam alanlarına etki


3- SOSYAL ETKİLERİ


Yiyecek kıtlığı

Yoksullukta artış

Göç

Sosyal huzursuzluk

Kırsal alanlardaki yaşam seviyesinde düşüş


Kuraklığa Karşı Alınabilcek Ömlemler


Kuraklık; normalin altında yağış, düşük toprak nemi, sıcak kuru hava gibi bir çok faktörün bileşiminin bir sonucudur. Bunun için sıcaklık, yağış, yüzey akışı, toprak nemi gibi ana iklimsel ve hidrolojik değişkenler düzenli olarak izlenmeli ve normal değerlerden olan sapmalarının trendi gözlenmelidir. Kuraklık indisleri formüle edilip limitleri tanımlandığında kuraklığı izlemek ve araştırmak için çok kullanışlı anahtar olacaklardır.


KURAKLIK PLANLAMASI


Rastlanılacak herhangi kurak bir dönem için yapılacak çalışmalar üç ana çalışma grubunda toplanmalıdır;

1. İzleme Birimi: Klimatolojistler, hidrolojistlerden oluşur ve şu an ve gelecek için ne kadar suyun mevcut olduğunu izler.

2. Etkileri İnceleme Birimi: Doğal kaynak yöneticilerinden oluşur. Tarım, belediyeler gibi çeşitli alanların ne kadar su eksikliğinden etkileneceğine karar verirler.

3. Kuraklık Görev Gücü: Yüksek seviye resmi memurlardan oluşur, seçimle veya atama ile görev alırlar. Konu ile ilgili kanun yapma yetkileri vardır. Kuraklığın etkileri ve mevcut kaynaklar hakkında bilgi toplarlar.


Kuraklık Planlaması


1. Kuraklık görev gücü atamak

2. Kuraklık planının önemi ve hedeflerine karar vermek

3. Çeşitli su kullanıcıları arasında anlaşmazlıkları çözmek

4. Doğal, biyolojik ve insan kaynaklarının finansal ve kanuni sıkıntılarını tesbit etmek

5. İzleme, keşif ve cevap prosedürlerini hazırlamak

6. Araştırma ve eğitim ihtiyaçlarını tesbit etmek

7. Bilimsel ve kanuni eksikleri tamamlamak

8. Kuraklık planını test etmek ve duyurmak

9. Kuraklık ve su kaynakları konusunda medya ve halkı bilgilendirmek

10. Kuraklık planını güncelleştirmek ve kuraklık sonrası geliştirmek


Kaynaklar

http://enso.unl.edu/ndmc/

http://www.dep.state.pa.us/dep/subject/hotopics/drought/drought.html


 




Kuraklığın Etkileri Resimleri

  • 3
    Kuraklığın Etkileri Nelerdir 3 yıl önce

    Kuraklığın Etkileri Nelerdir

Kuraklığın Etkileri Sunumları

  • 2
    Önizleme: 3 gün önce

    Kuraklık ve Etkileri Slayt Sunum PPTX Power Point

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    Kuraklıkhttp://www.mgm.gov.trbilgi@mgm.gov.tr1Kuraklık meteorolojik olarak yağışların “normal” seviyesinin altına düşmesi olarak tanımlanır. Daha geniş bir ifade ile kuraklık “yağışların kaydedilen normal seviyelerinin önemli ölçüde altına düşmesi sonucu arazi ve su kaynaklarının olumsuz etkilenmesi ve hidrolojik dengede bozulmalara sebep olan doğal olay” olarak tanımlanabilir.Kuraklık başta meteorolojik olmak üzere tarımsal, hidrolojik ve sosyo- ekonomik olarak kendini gösterir.Kuraklığın başlangıç ve bitişinin belirsiz oluşu, kümülatif olarak artması, aynı anda birden fazla kaynağa etkisi ve ekonomik boyutunun yüksek olması onu diğer doğal afetlerden ayıran en önemli özellikleridir.Kurak iklimler, genelde nem eksikliğinden ve yüksek değişkenlikteki yağıştan dolayı kuraklığa karşı daha hassas konumdadırlar. Ekstrem olaylar içinde kuraklık genellikle yavaş gelişir, sıklıkla uzun bir süreklilik gösterir.Meteorolojik karakterli afetler içinde tahmini en zor olanı olması ile birlikte etkileri çok geniştir. Kuraklık hesaplamalarında bir bölgedeki yağış ve evapotranspirasyon (buharlaşma+terleme) arasındaki dengenin uzun süreli ortalaması göz önünde bulundurulmalıdır.Kuraklık zamanla (yağış mevsiminin başlamasında gecikmeler, ürün büyüme mevsimi-yağış zamanının ilişkisi) ve yağışların tesirleri (yağış yoğunluğu, sayısı) ile ilişkilidir.Yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgâr ve düşük nem miktarı gibi diğer değişkenler bir çok bölgede kuraklıkta etkili olur.Kuraklık yalnızca fiziksel bir olay veya bir doğa olayı olarak görülmemelidir. Onun, insan ve faaliyetlerinin su kaynaklarına olan bağımlılığı nedeniyle toplum üzerinde çeşitli etkileri vardır. Uzun süreli kuru hava nem azlığı yaratarak bitki, orman ve sukaynaklarında azalmaya sebep olur ve neticede ciddi çevresel, ekonomik ve sosyal problemler ortaya çıkar.

    2. Sayfa
    KURAKLIK TİPLERİhttp://www.mgm.gov.trbilgi@mgm.gov.tr2Kuraklığın literatürde tanımlanan dört belirgin çeşidi vardır.a)Meteorolojik KuraklıkUzun bir zaman içinde yağışın belirgin şekilde normal değerlerin altına düşmesi olarak tanımlanır. Nem azlığının derecesi ve uzunluğu meteorolojik kuraklığı belirler ve bölgeden bölgeye gelişiminde farklılıklar gözlenir. Örneğin yağışın ve yağışlı gün sayısının belirli bir değerden az olması temeline dayanarak kurak periyotlar teşhis edilir.Bu hesap şekli nemli subtropikal iklimler gibi yıl boyunca yağış alan yerler için uygundur. Diğer iklim bölgeleri mevsimsel yağış paternleri ile karakterize edilir. Diğer bir tanım şekli yağışın aylık, mevsimlik veya yıllık toplamlarının ortalamadan olan farkları ile ilişkilidir.b)Tarımsal KuraklıkTarımsal kuraklık meteorolojik kuraklığın çeşitli özellikleri ile çok yakın ilişkilidir. Toprakta bitkinin ihtiyacını karşılayacak miktarda su bulunmaması olarak tanımlanan tarımsal kuraklık nem kaybı ve su kaynaklarında kıtlık oluştuğu zaman meydana gelir. Ürün miktarında azalmaya, büyümelerinde değişime ve hayvanlar için tehlikeye sebep olur.c)Hidrolojik KuraklıkHidrolojik kuraklık yeraltı su kaynakları, yüzey suları veya yağış periyotlarının etkisi ile ilişkilidir. Meteorolojik kuraklığın uzaması durumunda hidrolojik kuraklıktan söz edilir. Uzun süreli yağış azlığının kaynak seviyeleri, yüzey akışı ve toprak nemi gibi hidrolojik sistemin bileşenlerindekendisini göstermesidir. Yeraltı suları, nehirler ve göllerin seviyesinde keskin bir düşüşe sebep olur. İnsan, bitki ve hayvan yaşamı için büyük bir tehlike yaratır.Bir dönemde yaşanan yağış miktarında azalma toprak neminde hızlı azalmaya neden olacağı için tarımla uğraşanlarca hemen hissedileceği halde hidroelektrik santrallerinde bir süre etkili olmayacaktır.Hidrolojik kuraklıkta en önemli etken iklim olmasına rağmen arazi kullanımı (örneğin ağaç kesimi) ve arazinin verimsizleşmesi bölgenin hidrolojik özelliklerini etkiler.Bölgeler hidrolojik sistemleri ile birbirine bağlı oldukları için

    3. Sayfa
    meteorolojik kuraklığın etkisi ile yağış kıtlığı yaşanan alanların sınırları daha genişleyebilir. İnsan aktiviteleri arazi kullanımında değişim meydana getirdiği için meteorolojik kuraklığın frekansında değişim olmadığı halde su kıtlığının frekansında değişim meydana getirmesinden dolayı en önemli etken olarak gözlenmiştir.http://www.mgm.gov.trbilgi@mgm.gov.tr3d)Sosyo-ekonomik KuraklıkKuraklığın sosyo-ekonomik tanımı meteorolojik, hidrolojik ve tarımsal kuraklıkla bağlantılı bazı ekonomik ürünlerin arz ve talepleriyle ilgilidir.Sosyo-ekonomik kuraklık, yukarıda bahsedilen kuraklık tiplerinden farklı bir durum arz eder. Çünkü bu kuraklık yer ve zamana bağlı olarak ortaya çıkar. Su, gıda, balık ve hidroelektrik santralleri gibi bir çok ekonomik ürünün teminihava şartlarına bağlıdır. İklimin doğal değişkenliği nedeniyle bazı yıllar su kaynakları yeterli olsa da sonraki yıllarda bu su kaynakları gerek insanların ve gerekse çevreninihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olabilmektedir.Sosyo-ekonomik kuraklık yağışlardaki azalmanın sonucu olarak gelişen ve üretimin ihtiyacı karşılayamadığıdurumlarda ortaya çıkar.Birçok bölgede yaşanan sosyo- ekonomik kuraklığın nedeni ise artan nüfus ve buna bağlı olarak kişi başına tüketim miktarındaki artışın ekonomik taleplerde de artışa neden olmasındandır.KURAKLIĞIN ETKİLERİKuraklık, ekonominin birçok sektörünü etkileyen ve bu etkisini kuraklık yaşanan bölgelerin çok ötesine taşıyan karmaşık bir yapıya sahiptir. Bunun nedeni de suyun üretimde vazgeçilmez bir unsur olmasından kaynaklanmaktadır.

    4. Sayfa
    Kuraklığın doğrudan ve dolaylı etkilerini maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:a-Ekonomik EtkileriÜründe kayıpEkin alanlarının verimliliğinin azalmasıBöcek istilasıBitki hastalıklarıÜrün kalitesinde düşüklükSüt ve Çiftlik Hayvanları KaybıOtlakların verimliliğinin azalmasıHalka açık otlakların kapatılması veya sınırlandırılmasıHayvanlar için suyun temin edilememesi veya pahalılığıHayvanlar için besin temin edilememesi veya pahalılığıKereste Üretiminde KayıplarOrman yangınlarıAğaç hastalıklarıBöcek istilasıOrman alanlarının verimliliğinin azalmasıBalık Üretiminde KayıplarBalık yetiştirme alanlarına zararSuyun azalmasından dolayı yavru balıkların kaybıUlusal Büyümede Kayıp, Ekonomik Gelişmede GecikmeYiyecek üretiminde düşüş, Yiyecek stoklarında azalmaFinansal kaynak bulmada zorluk (Kredi riski)Nehir ve kanalların denizciliğe olan katkılarında kayıpYeni ve ilave su kaynaklarının geliştirilmesindeki pahalılıkSuyun taşınmasındaki pahalılıkÇiftçi gelirlerinde kayıplarEğlence iş alanlarında kayıplarEnerjide kaynak azalmasıTarımsal üretimin direkt bağlı olduğu endüstrilerde kayıplar:http://www.mgm.gov.trbilgi@mgm.gov.tr4

    5. Sayfa
    b- Çevresel EtkileriToprakta su ve rüzgar erozyonuBalık alanlarına zararBitki alanlarına zararSuyun kalitesine etkiHayvan kalitesine etkiHayvan doğal yaşam alanlarına etki c- Sosyal EtkileriYiyecek kıtlığıYoksullukta artışGöçSosyal huzursuzlukKırsal alanlardaki yaşam seviyesinde düşüşhttp://www.mgm.gov.trbilgi@mgm.gov.tr5

  • 0
    Önizleme: 3 gün önce

    Kuraklık ve Su Yönetimi Slayt PPTX

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    KURAKLIK VE TARIMSAL SU YÖNETİMİProf.Dr.Belgin ÇAKMAK

    2. Sayfa
    Kuraklık, yağışın uzun yıllar ortalamasından daha az gerçekleşmesi ile görülen, herhangi bir zamanda, herhangi bir yerde meydana gelebilen bir doğal afettir. Günümüzde dünyanın karşılaştığı en önemli doğal afetlerden biri olan kuraklık, doğal çevreyi, kentsel yaşamı, kalkınmayı, ekonomiyi, teknolojiyi, tarımı, gıda üretimini, temiz suya sahip olmayı ve sağlığı olmak üzere yaşamın her alanını etkilemektedir (GTHB, 2008). Küresel iklim değişikliğinin sonucu dünyanın birçok bölgesinde artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar, kuraklık olaylarının sıklığını ve ciddiyetini artırmaktadır. Kuraklık çok yavaş başlayan, aylar ve hatta yıllar boyunca gelişen, çok geniş alanları etkileyen doğal bir olay olduğu için diğer olaylardan faklıdır. Kuraklığın başlangıcını, bitişini ve derecesini belirlemek oldukça zordur. Çok geniş bölgelerde ve bazan bir ülkenin tümünde ciddi ekonomik, çevresel ve sosyal etkilere yol açmaktadır (WWF 2008).

    3. Sayfa
    Kuraklığın artması ile çok büyük boyutlarda su kısıtlılığının yaşanması, su kaynaklarının paylaşımı ve yönetimini daha da sorunlu duruma getirecektir. Kuraklık yavaş gelişen süreklilik gösteren bir doğal afettir ve günümüzde yaşanan kurak dönemler, ülkemizin ileride karşı karşıya kalacağı tehlikenin boyutlarını göstermesi açısından büyük önem taşımaktadır (Mengü ve ark. 2011). Kuraklık tüm iklim kuşaklarında görülebilir, ancak alanın kuraklığa karşı duyarlılığı ve etki derecesi bölgeden bölgeye değişebilir. Kuraklık farklı iklim bölgeleri için değişik biçimde tanımlanabilmektedir. Ülkemizde, yıllık toplam yağış miktarı 400 mm’nin altında olan bölgeler, kurak bölge olarak kabul edilmektedir (Kadıoğlu, 2008a). Kuraklık meteorolojik kuraklık olarak başlar, tarımsal ve hidrolojik kuraklık olarak gelişir, sosyo ekonomik kuraklık olarak devam eder.

    4. Sayfa
    Kuraklık, tarımda ileri ülkelerde de tarımsal üretimin temel sorunlarından biridir. Dünyada, karaların yaklaşık % 16’ sının ya da 21-22 milyon km2 alanın kurak ve yarı kurak bölgeler olduğu tahmin edilmektedir. Bu bölgelerde yağışların azlığı ve düzensizliği, su kaynaklarının kıt olması gibi faktörler en önemli sorunlardır. Su azlığı ve yağış yetersizliğinden kaynaklanan kuraklık sorununu çözmek ve tarım yapılabilir duruma getirmek için sulama teknolojileri geliştirilmekte ya da kuru tarım uygulanmaktadır (Kapluhan, 2013).

    5. Sayfa
    Yağışın zamansal ve mekansal olarak büyük değişiklikler göstermesi nedeniyle tarımda alınan verimde bölgeden bölgeye dalgalanmalar oluşmaktadır. 21. yüzyılda beklenen iklim değişikliği ve küresel ısınma sonucu kuraklık görüleceği ve tarımda büyük ölçüde verim kaybı olacağı öngörülmektedir. İklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların ortalama 2.5-3.5oC artacağı; yağış miktarının ise %25-35 oranında azalacağı öngörülmektedir (ICCAP 2007). Diğer taraftan, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin, sulamada kullanılan suyu %40 artıracağı saptanmıştır. Su kaynaklarının (112 km3/yıl), sulanabilir alanların tümünün sulamaya açılması durumunda, yeterli olmayacağı anlaşılmıştır (Kanber ve ark. 2005). Ülkemizde su sorunun yaşanmaması ya da ciddi boyutlara ulaşmaması için suyun etkin kullanımının sağlanması ve yeni su kaynaklarının bulunması gerekmektedir. Bu açıdan tarımsal su yönetimi büyük önem taşımaktadır. Suyun etkin kullanılması, sulama ile ilgili alışkanlıkların değiştirilmesine, modern sulama yöntemlerinin kullanılmasına bağlıdır.

    6. Sayfa
    Küresel Isınma Kuraklık ve Tarıma EtkileriAtmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denir. Bu durum son yarım asırdır büyük ölçüde artmış ve önem kazanmıştır. Yaşamın temelini oluşturan sera gazları güneş ve yer radyasyonunu tutarak atmosferin ısınmasında önemli bir rol oynarlar. Sera gazlarının olmaması durumunda, yeryüzünün sıcaklığının bugüne göre 30°C daha soğuk olacağı hesaplanmıştır. Son yıllarda çeşitli faaliyetler sonucu atmosferde karbondioksit, metan, ozon ve di azot monoksit gibi gazlardan oluşan sera gazları yeryüzü sıcaklığında belli oranda artışa neden olmaktadır. Atmosferde doğal olarak bulunan dünyanın aşırı soğumasını önleyen sera gazlarının salınımının artışı, dünya yüzeyinde sıcaklığı arttırmış ve küresel ısınma denilen olayı hızlandırmıştır.

    7. Sayfa
    Küresel boyutta meydana gelecek bir sıcaklık artışına bağlı olarak, iklimde önemli değişmeler olacaktır. Bu değişmenin sonuçları kara ve deniz buzullarının erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, iklim kuşaklarının sınırlarının değişmesi, ekstrem meteorolojik olayların ve bunlara bağlı doğal afetlerin artması şeklinde görülecektir. Ülkemiz genel olarak Akdeniz iklim kuşağında yer almakla birlikte, birçok alt iklim tipinin de yaşandığı bir ülkedir. Türkiye bu karmaşık iklim yapısı içinde, iklim değişikliğinden en fazla etkilenebilecek ülkelerin başında gelmektedir. Ülkemiz özellikle küresel ısınmaya bağlı olarak oluşabilecek su kaynaklarının azalması, orman yangınları, kuraklık ve çölleşme ile bunlara bağlı ekolojik bozulmalardan etkilenebilecektir (Hekimoğlu ve Altındeğer 2008).

    8. Sayfa
    Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nde (İDÇS); iklim değişikliği, karşılaştırılabilir bir zaman periyodunda gözlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan ya da dolaylı küresel atmosferin bileşimini bozan insan etkinlikleri sonucunda iklimde oluşan bir değişiklik olarak tanımlanmıştır. 1980’li yılların sonlarından başlayarak, insanın iklim sistemi üzerindeki olumsuz etkisini ve baskısını azaltmak için, Birleşmiş Milletler’in ve uluslararası kuruluşların öncülüğünde çalışmalar yapılmıştır.

    9. Sayfa
    Birleşmiş Milletlerin çalışmaları sonucunda; sera gazlarının atmosferik birikimlerini, insanın iklim sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirecek bir düzeyde durdurmayı sağlayabilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BM/İDÇS ya da Sözleşme) ve Kyoto Protokolü . (KP) oluşturulmuştur.BM/İDÇS'de, ülkelerin ortak fakat farklı ulusal ve bölgesel kalkınma öncelikleri, amaçları ve özel koşulları dikkate alınarak, insan kaynaklı sera gazı salımlarının azaltılması, iklim değişikliğinin önlenmesi ve etkilerinin azaltılması vb. alanlarda ortak yükümlülükler verilmiştir. İDÇS ve KP, bir yandan insan kaynaklı sera gazı salımlarını sınırlandırmaya ve azaltmaya yönelik yasal düzenlemeler getirirken, bir yandan da, uluslararası ticaret, teknoloji ve sermaye hareketleri konusunda giderek etkin olmaya başlamıştır. Küresel ısınmaya yol açan sera gazları; esas olarak, fosil yakıtların yakılması, sanayi, ulaştırma, arazi kullanımı değişikliği, katı atık yönetimi ve tarımsal, çeltik ekimi, hayvancılık, gübreleme gibi enerji dışı etkinliklerden kaynaklanmaktadır. Fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, arazi kullanımı değişiklikleri, tarımsal etkinlikler ve sanayi süreçleri ile atmosfere salınan sera gazlarının atmosferdeki birikimleri hızla artmaktadır. Bu ise, atmosferin doğal sera etkisini kuvvetlendirerek, şehirleşmenin de katkısı ile dünyanın yüzey sıcaklıklarının artmasına neden olmaktadır (Anonymous 2001).

    10. Sayfa
    Fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, arazi kullanımı değişiklikleri, tarımsal etkinlikler ve sanayi süreçleri ile atmosfere salınan sera gazlarının atmosferdeki birikimleri hızla artmaktadır. Bu ise, atmosferin doğal sera etkisini kuvvetlendirerek, şehirleşmenin de katkısı ile dünyanın yüzey sıcaklıklarının artmasına neden olmaktadır (Anonymous 2001). Türkiye’de iklim değişikliği konusunda sürdürülen bilimsel ve teknik çalışmaların yanı sıra ulusal çalışmaların daha etkin bir şekilde yürütülmesi, eşgüdümün sağlanması, strateji belirlenmesi ve kararların bir uzlaşmaya dayanarak alınması amacıyla bir Başbakanlık Genelgesi ile ilgili kuruluşların üst düzey temsilcilerinden İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu (İDKK) oluşturulmuştur.

    11. Sayfa
    İDKK altında, uzman kurumların koordinatörlüğünde çalışmalarını sürdüren 8 adet çalışma grubu bulunmaktadır:1. İklim değişikliğinin etkilerinin araştırılması çalışma grubu,2. Sera gazları salım envanteri çalışma grubu,3. Sanayi, konut, atık yönetimi ve hizmet sektörlerinde sera gazı azaltım çalışma grubu,4. Enerji sektöründe sera gazı azaltım çalışma grubu,5. Ulaştırma sektöründe sera gazı azaltım çalışma grubu,6. Arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık çalışma grubu,7. Politika ve strateji geliştirme çalışma grubu,8. Eğitim ve kamuoyunu bilinçlendirme çalışma grubu.

    12. Sayfa
    Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (UNFCCC) 2007 yılında sunulan Birinci Ulusal Bildirim’de göre; Türkiye’nin batı illerinde kış yağışlarının son elli yılda önemli ölçüde azaldığı belirtilmektedir. Buna karşılık sonbahar yağışları Orta Anadolu’nun kuzey bölgelerinde artış göstermiştir. Yaz ve ilkbahar yağışları ise herhangi bir eğilim göstermemiştir. Geleceğe yönelik yapılan projeksiyonlarda, Ege ve Akdeniz kıyıları boyunca toplam yağışta tahmini bir düşüş ve Türkiye’nin Karadeniz kıyısı boyunca da bir artış öngörülmektedir.Türkiye’de ortalama yıllık sıcaklık artışının 2100 yılına kadar 2-3°C olacağı ve batı bölgelerinde yaz sıcaklıklarının 6°C’ye kadar artması öngörülmektedir. Türkiye’nin, su kaynaklarının zayıflaması, kuraklık ve su stresinde artış, orman yangınlarının artması, erozyon, tarımsal üretkenlikte değişiklikler, hastalık ve zararlıların artması, ekolojik bozulmalar, sıcak dalgalarına bağlı ölümler ve vektör kaynaklı hastalıklarda artışlar gibi küresel iklim değişikliğinin olumsuz yönlerinden etkileneceği ve risk grubu ülkeler arasında olduğu belirtilmektedir.

    13. Sayfa
    Su sorunu, 2000’li yılların başından itibaren Türkiye’nin birçok bölgesinde görülmeye başlamıştır. Artan gıda ihtiyacını karşılamak durumunda olan tarım sektöründe bu sorun daha çok hissedilmektedir. Türkiye de sürekli kuraklık tehlikesi ile karşı karşıya bulunmaktadır. En son 2007 yılında ciddi bir kuraklık yaşanmıştır. Şimşek ve ark. (2008) Standart Yağış İndeksi (SPI) ve Normalin Yüzdesi İndeksi (PNI) yöntemlerini kullanarak Türkiye geneli için yaptıkları kuraklık analizinde, Türkiye’nin 2006-2007 Tarım Yılı’nda son 37 yılın en kurak 5. dönemini yaşadığını belirtmişlerdir. Özellikle İç Anadolu, Ege ve Marmara Bölgeleri’nde şiddetli kuraklık yaşanmıştır. 2006-2007 Tarım Yılı yağışlarında normale göre en fazla düşüş % 44 ile Ege’de yaşanmıştır. Düşüş oranı Marmara’da % 33, İç Anadolu’da % 22, Akdeniz’de % 14, Güneydoğu Anadolu’da % 8 olmuştur (Şimşek ve Çakmak, 2010).

    14. Sayfa
    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2007 yılı 3. tahminlerine göre çok sayıda üründe ciddi kayıplar meydana geldiği belirtilmiştir. Yaşanan kuraklığın zarar gören bazı ürünler ve kayıp oranları şöyledir; buğday % 13.9, arpa % 23.5, çavdar % 11.2, yulaf % 8.4, mısır % 7.2, çeltik % 6.9, bezelye % 19.9, nohut % 8.4, fasulye % 21.3, mercimek % 12.4, fiğ % 48.4, şeker pancarı % 14.1, pamuk % 10.8, ayçiçeği % 23.6, susam % 24.6, soya % 35.2, zeytin % 39.1, antep fıstığı % 33.3, fındık % 19.8, üzüm % 9.7, incir % 27.6 şeklinde sıralanabilir.Ülkemizde yaşanan kuraklık ve bunun sonucunda ortaya çıkan su sorununun birçok nedeni bulunmaktadır. İklim değişimi ile birlikte yağışların miktar ve dağılımı düzensizleşmekte, içme-kullanma ve sulama suyu kalitesi; sanayinin gelişmesi ve çevre kirliliği nedeniyle düşmektedir. Su kıtlığına neden olan en önemli faktörler; iklim koşulları (Türkiye için yarı kurak iklim), kuraklık (Kuru dönemlerin görülme sıklığı ve şiddeti), çölleşme ve ormansızlaşma, su stresi (Yüksek nüfus, yoğun sanayi nedeniyle aşırı su talebi, kaçak yer altı kuyularının kullanımı) ile çevre tahribatı (su havzalarının amaç dışı kullanımı, kirlilik ve küresel iklim değişimi) olarak sıralanabilir.

    15. Sayfa
    Bu durum dikkate alındığında, susuzluğun nedeninin sadece kuraklık olmadığı ortaya çıkmaktadır. Bunların biri ya da birkaçı birden kuraklığa neden olabilir. Bu nedenle, kuraklığın tek bir nedeni ve çözümü yoktur. Ülkemizde küresel iklim değişimi sonucu artması beklenen problemler, kuraklık, ani seller ve deniz seviyesinin yükselmesi olarak sıralanabilir (Kadıoğlu 2008b).Türkiye’nin özellikle çölleşme tehdidi altındaki yarı kurak ve yarı nemli özelliğe sahip; İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinde; tarım, ormancılık ve su kaynakları açısından daha olumsuz sonuçlar görülecektir. İklim değişikliğine bağlı olarak kuraklık derecesinin artması, bu olayları daha da hızlandıracaktır. Türkiye için geliştirilmiş iklim modellerine göre; beklenen en önemli sorun “su” sorunudur.

    16. Sayfa
    Ülkemizde su kaynakları kirliliğe maruz kalmakta, yeterince korunamamaktadır. Bununla birlikte, küresel ısınma nedeniyle kuraklık tehdidi her geçen gün daha ciddi bir boyut almaktadır. Türkiye’de yirmi yıllık kuraklık haritaları, yağışlarda bir azalma ve kuraklıkta bir artışı göstermektedir. Ülkemizde 1980 ile 2000 yılları arasını kapsayan 20 yıllık dönemde toplam su tüketimi (sulama + içme ve kullanma +sanayi) % 256 oranında artış göstermiştir. 1980’de toplam su kullanımı 11.8 milyar m3/yıl iken bu miktar 2000 yılında 42 milyar m3/yıl’a yükselmiştir. Önümüzdeki 20 yıllık dönemde de su kullanımının aynı oranda artacağı, artacak tarımsal sulama yatırımları ve ek olarak küresel ısınma ile birlikte sürekli bir kuraklığın yaşanacağı öngörüldüğünde; 2020 yılından daha önce de ciddi su sıkıntısı yaşanacağı söylenebilir. Gelecekte su pahalı tüketim maddeleri arasında yer alacağından, su kullanımı alışkanlıklarında zorunlu değişiklikler gündeme gelecektir. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)nun hazırladığı “Dünya Su Gelişme Raporu”nda, tatlısu kaynakları değerlendirilmesinde, Türkiye dünyada 45. sırada yer almaktadır.

    17. Sayfa
    KURAKLIK VE TARIMSAL SU YÖNETİMİKuraklık, yağışın normal düzeyin oldukça altına düştüğünde ortaya çıkan ve arazi kaynakları ile üretim sistemlerini olumsuz biçimde etkileyerek ciddi hidrolojik dengesizliklere yol açan doğal oluşumlu bir olaydır. Kuraklık (drought) iklimde meydana gelen bir değişiklik veya sapma olup kurak iklim (aridity)’den faklıdır. Kurak iklim, iklimin daimi bir özelliği olup düşük yağış alan bölgeleri ifade etmektedir. Kuraklık olayının şiddeti toprak nem açığının oranı, devam süresi ve etkilenen alanın büyüklüğüne bağlıdır. Kuraklığın ilk belirtisi yağışların azalmasıdır. Yağışa bağlı iklim değerlendirmelerinde kabul edilen esaslara göre, yıllık ortalama yağışı 250 mm’den az olan yerler kurak, 250-500 mm arası olan yerler ise yarı kurak olarak sınıflandırılmıştır. Ülkemizde İç Anadolu ile Doğu Anadolu’nun büyük bir bölümü yarı kurak iklime sahiptir. Türkiye'de sadece yağışa bağlı olarak ciddi derecede kurak sayılabilecek alanlar yoktur.

    18. Sayfa
    İç Anadolu'da Tuz Gölü ve çevresi 300 mm’ye yakın yıllık yağışları ile kurak bölge olma sınırına yakın özellik gösterirler. Bununla birlikte Aydeniz metoduna göre yapılan ve yağışın yanında sıcaklık, nispi nem ve güneşlenme süresi gibi diğer faktörlerin dikkate alındığı çalışmaya göre ise Türkiye’de kuraklıktan etkilenen alanların sınırlarının genişlediği belirlenmiştir. Buna göre, İç Anadolu'nun tamamı, Doğu Akdeniz, Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin bir kısmı kurak özelliğe sahip olup, yer yer çöl ve çok kurak özellik gösterirler (Kapluhan 2013).

    19. Sayfa
    Kuraklığı meteorolojik, tarımsal ve hidrolojik kuraklık şeklinde sınıflandırmak mümkündür (Şekil 1). Meteorolojik kuraklık, yağış miktarında uzun yıllar ortalamalarına göre meydana gelen azalmadır. Diğer bir ifadeyle uzun bir periyotta yağışın ciddi bir biçimde normal değerlerin altına düşmesidir. Meteorolojik kuraklığın derecesi yağış azalmasının miktarı ile bu sürenin uzunluğuna göre saptanır. Yağışın ve yağışlı gün sayısının belirli bir değerden az olması esasına göre kurak periyotlar belirlenir. Tarımsal kuraklıkta ise, toprakta bitkinin kök bölgesi içinde, bitkinin yararlanabileceği suyun miktarı esas alınmaktadır. Bitkilerin su ihtiyacını karşılayacak miktardaki suyun toprakta bulunmadığı süreler tarımsal açıdan kurak olarak belirtilmektedir. Yağış, bitki su tüketimi ve toprak özellikleri tarımsal kuraklık için ana faktörler olarak sayılabilir. Tarımsal kuraklık, toprakta nem kaybı ve su kaynaklarında kıtlık oluştuğu zaman meydana gelir. Verimde azalmaya, bitki gelişmesinde yavaşlamaya neden olur. Tarımsal kuraklık, meteorolojik kuraklıktan sonra meydana gelir. Hidrolojik kuraklık ise, uzun süreli yağış azlığı nedeniyle yeryüzü ve yer altı su kaynaklarında meydana gelen azalmadır. Diğer bir ifadeyle hidrolojik kuraklık; su kaynaklarının seviyesinin öngörülen normal seviyelerin ve ortalamaların altında kalmasıdır. Meteorolojik kuraklık uzun sürdüğünde hidrolojik kuraklık ortaya çıkar.

    20. Sayfa
    Şekil 1. Kuraklık çeşitleri [Kuraklık "Yağışların, kaydedilen normal seviyelerinin önemli ölçüde altına düşmesi sonucu, arazi ve su kaynaklarının olumsuz etkilenmesine ve hidrolojik dengede bozulmalara sebep olan doğal olay" olarak tanımlanabilir (BMÇMS). ]  

    21. Sayfa
    İklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların ortalama 2.5-3.5oC artacağı; yağış miktarının ise %25-35 oranında azalacağı öngörülmektedir (ICCAP 2007). Diğer taraftan, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin, sulamada kullanılan suyu %40 artıracağı saptanmıştır. Su kaynaklarının (112 km3/yıl), sulanabilir alanların tümünün sulamaya açılması durumunda, yeterli olmayacağı anlaşılmıştır (Kanber ve ark. 2005). 6 Şubat 2007 tarihinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (TKB), Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, İçişleri, Çevre ve Orman Bakanlarının ortak toplantısı sonucunda TKB, Tarımsal Kuraklık Yönetimi Koordinasyon Kurulu oluşturuldu ve çalışmalara başlandı. Kurul, Kuraklık Eylem Planı hazırladı.Eylem Planında; ülkemizde gelecekte yaşanılması öngörülen tarımsal kuraklığın etkilerinin azaltılması ve kamu, halk, su kullanıcıları, çiftçiler ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) bilinçlendirilmesi için alınacak önlemler ve çözümler verilmiştir. Merkezde tarımsal kuraklık yönetimi koordinasyon kurulu, İzleme ve erken uyarı tahmin komitesi ve risk değerlendirme komitesi kurulmuştur. İllerde vali Başkanlığında Tarımsal Kuraklık Kriz Merkezi görev yapmaktadır. Her il Tarımsal Kuraklık Eylem Planını hazırlamaktadır

    22. Sayfa


    23. Sayfa
    Suyun en fazla tarımda kullanıldığı ülkemizde, kuraklık olması durumunda en fazla etkilenecek sektör de şüphesiz tarım sektörüdür. Enerji, su temini ve sulama amaçlı çok sayıda baraj ve gölet gibi depolama yapısı bulunmasına rağmen, yeterli miktarda yağış olmadığı koşulda bu yapılar devre dışı kalacaktır. Bu durumda, iklim değişikliğinin neden olacağı kuraklık gibi olayların olumsuz etkisini en aza indirmek için su tasarrufu ve suyun etkin kullanımını sağlayacak birtakım önlemlerin alınması gerekmektedir.

Kuraklığın Etkileri Videoları

  • 3
    3 gün önce

    Sel ve kuraklığın sebepleri ve etkileri öğrenilmiştir. Öğrencilerimizden Özge ÖZTÜRK 30 farklı çizimle sel ve kuraklık çizgi filmi hazırlamıştır. Çizgi filmde toprağa kısa sürede fazla miktarda yağmur düşmesi ve toprağın bu suyu çekememesi selin sebebi olarak gösterilmiştir. Toprağa çok uzun süre yağmur düşmemesi ve güneş ışınlarının toprağı kurutması ise kuraklığın sebebi olarak gösterilmiştir. Sel ve kuraklıktan etkilenen canlı olarak ağaç örnek alınmıştır. Çizgi filmin temasına uygun bir müzik eklenmiştir.

  • 2
    3 gün önce

    Kuraklığın Etkileri Nelerdir?

  • 1
    3 gün önce

    Kuraklığın Ülkemize Etkisi

Kuraklığın Etkileri Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Kuraklığın Etkileri Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
Kuraklığın Etkileri Nelerdir
Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin